داواکاری دواخستنی هەڵبژاردنی کەرکوک

د.یوسف محمد سدیق
٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣

دوو داوای یاسایی ژمارە ٢٥٦ و ٢٦٤/فیدراڵی/٢٠٢٣، لەم دواییانەدا لەبەردەم دادگای باڵای فیدراڵی تۆمارکران، و لەلایەن دادگاوە یەکخران. ناوەڕۆکی ئەو دوو داوایە داواکارییەک بۆ دواخستنی هەڵبژاردنی ئەنجوومەنی پارێزگای کەرکوک تا تەواوبوونی وردبینی تۆماری دەنگدەران دیاریکراوە، بەپێی بڕگەی یەکەمی مادەی (١٣)ی یاسای ژمارە ٤ی ساڵی ٢٠٢٣، هەمواری سێیەمی یاسای هەڵبژاردن بۆ ئەنجومەنی نوێنەران و ئەنجومەنی پارێزگا و قەزاکان ژمارە ١٢ی ساڵی ٢٠١٨ بڕگەی پێشوو ئەم خاڵانەی خوارەوە دیاری دەکات:
یەکەم: کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکان، بە هەماهەنگی لەگەڵ وەزارەتە پەیوەندیدارەکانی (ناوخۆ، تەندروستی، داد، بازرگانی، و پلاندانان)، و نوێنەری هەر پێکهاتەیەکی کۆمەڵایەتی پارێزگای کەرکوک لە نێو ئەندامانی ئەنجومەنی نوێنەران کە نوێنەرایەتی پارێزگاکە دەکەن، وردبینی لە تۆماری دەنگدەرانی پارێزگاکە دەکات لەسەر ئەم بنەمایەی خوارەوە:
و/ ئەو هاووڵاتیانەی لە سەرژمێری ساڵی 1957 تۆمار کراون، جگە لە هاووڵاتیانی قەزای زاب و سەرکاران، دەخرێنە ناو تۆماری هەڵبژاردنی پارێزگای کەرکوک کە بۆ هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەران یان ئەنجومەنی پارێزگا پەسەند کراوە.
ب- گەڕانەوەی ئەو دیپۆرتکراوانەی کە بەپێی مادەی (١٤٠)ی دەستوور لیژنەی دۆزینەوەی ڕاستییەکانیان بەدەر کردووە یان بەپێی مەرج و ڕێسا یاساییە کارپێکراوەکان ڕێکارەکانی بەدەر دەکەن.
ج- ئەو هاووڵاتیانەی نیشتەجێی پارێزگای کەرکوکن کە شوێنی نیشتەجێبوونیان لە ڕێگەی کارتی بەشەخۆراکەوە سەلمێنراوە پێش ساڵی 2003.

جێگای سەرنجە کە نە ئەم بڕگەیە و نە ئەو مادەیەی پێشتر باسمان کرد، چوارچێوەیەکی کاتیی بۆ تەواوکردنی پرۆسەی وردبینی پێویست دیاری نەکردووە. هاوکات لە بڕگەکەدا ئەوە نەهاتووە کە تەواوکردنی پرۆسەی وردبینی مەرجێکە بۆ ئەنجامدانی هەڵبژاردن بۆ ئەنجومەنی پارێزگای کەرکوک یان ئەنجومەنی نوێنەران. بۆیە داواکاری نەکردنی هەڵبژاردن لە کەرکوک بە بیانووی تەواونەبوونی پڕۆسەی وردبینی هیچ بنەمایەکی یاسایی نییە.

لەلایەکی دیکەوە دەستووری عێراق ڕێکارەکانی ئاساییکردنەوەی بارودۆخی سەرجەم ناوچە کێشەلەسەرەکان بە کەرکوکیشەوە دیاری کردووە، کە ئەو ڕێوشوێنانە دەگرێتەوە کە لە مادەی (140)ی دەستووری هەمیشەیی و مادەی (58)ی یاسای کارگێڕی بۆ دەوڵەت بۆ ماوەی ئینتقالی هاتووە. بۆیە هەر ڕێوشوێنێکی تر کە لەگەڵ ئەم دوو مادەیە ناکۆکی هەبێت، لەگەڵ دەستووردا ناتەبایە. لەم چوارچێوەیەدا دادگای باڵای فیدراڵی لە بڕیاری ژمارە 10ی خۆیدا بڕیاریدا.
(103/فیدراڵی/2019) سەبارەت بە نادەستووریبوونی مادەی (12) لە هەمواری یەکەمی یاسای هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەران و ئەنجومەنی پارێزگا و قەزاکان ژمارە (14)ی ساڵی 2019، کە هاوشێوەی مادەی (13)ی هەمواری سێیەمی یاسای هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەران و ئەنجومەنی پارێزگا و قەزاکانی ژمارە (4)ی ساڵی 2019 بوو 2023. ئارگیومێنتی دادگا ئەوە بوو، ئەو گۆڕانکارییە دیمۆگرافی و ئیداریانەی ڕژێمی پێشوو لە کەرکوک و پارێزگاکانی دیکەی کەرکوک کردوویەتی، لەبەرچاو نەگرتووە. بۆیە هەر ڕێوشوێنێک بۆ ئاساییکردنەوەی دۆخی کەرکوک دەبێت لە چوارچێوەی مادەی (140)ی دەستووردا بێت، نەک ببێتە ئامرازێک بۆ ململانێی هەڵبژاردن لەنێوان لایەنە سیاسییە کێبڕکێکارەکاندا.

جگە لەوەش بڕگەی دوو و چوار لە ماددەی ١٣ی یاساکەی پێشوودا هاتووە کە ئەنجامی هەڵبژاردنی داهاتوو نابێتە بنەمای هیچ ڕێکارێکی یاسایی و کارگێڕی بۆ دیاریکردنی ئایندەی پارێزگای کەرکوک، هەروەها پۆستەکانی حکومەتی خۆجێی بەشێوەیەکی دادپەروەرانە بەسەر پێکهاتەکانی پارێزگای کەرکوکدا دابەشدەکرێن، نەک لەسەر بنەمای ئەنجامی هەڵبژاردنەکان. بۆیە هیچ مەترسییەک نییە کە هیچ هێز و پێکهاتەیەکی سیاسیی پارێزگار دەست بەسەر دەسەڵاتدا بگرێت و ئەوانی دیکە پەراوێز بخات.

لەبەر ڕۆشنایی هەموو ئەوانەی سەرەوە، داواکاری دواخستنی هەڵبژاردنی ناوخۆیی لە پارێزگای کەرکوک هیچ پاساوێکی یاسایی و دەستووری نییە. قبوڵکردنی دۆخی ئەم پارێزگارە ئاڵۆزتر دەکات کە لە ساڵی ٢٠٠٥ەوە هەڵبژاردنی ناوخۆیی ئەنجام نەداوە و دەبێتە ڕێگر لەبەردەم دامەزراندنی حکومەتێکی ناوخۆیی هەڵبژێردراو و سەقامگیر کە نوێنەرایەتی و خزمەتی هەموو پێکهاتەکانی بکات.

: 264 / فیدراڵی / 2023
بەرواری ئارگومێنت: 2023:11:27
داواکار: سەفوات صالح صابر بانە
تۆمەتبار: سەرۆکی کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکان/ جگە لە پۆستەکەی
بابەتی داواکە: داواکردنی بڕیارێک کە تۆمەتبار پابەند بکات، جگە لە هەڵوێستەکەی، وردبینی لە تۆماری دەنگدەران لە پارێزگای کەرکوک بکات پێش ئەنجامدانی هەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاکان لە کەرکوک، بە پشتبەستن بە بڕگەکانی ماددەی (13) لە یاسای ژمارە (4)ی ساڵی 2023، هەمواری سێیەمی یاسای هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەران و ئەنجومەنی پارێزگا و قەزاکان ژمارە (12)ی ساڵی 2018، و داوای دواخستنی هەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاکان لە کەرکوک تا ئەو کاتەی تۆمەتبار وردبینی تۆماری دەنگدەران تەواو دەکات.
دۆخی داواکارییەکە: یەکخراوە لەگەڵ 256 / فیدراڵی / 2023
دەرئەنجامی داواکارییەکە:
کەیسی ژمارە: ٢٥٦ و فۆڕمی یەکگرتووەکەی: ٢٦٤/فیدراڵی/٢٠٢٣
• بەرواری داواکاری: 12:12 PM EST
• داواکار: نەجاح حەسەن ئیبراهیم – کاندید بۆ هەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگای کەرکوک.
• تۆمەتبار: سەرۆکی کۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکان/زیاتر لە پۆستەکەی.
• بابەتی دۆسیەکە: داواکردنی بڕیارێک کە تۆمەتبار پابەند دەکات بە دواخستنی هەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگای کەرکوک تا ئەو کاتەی تۆمەتبار کاری وردبینیکردنی تۆماری دەنگدەران تەواو دەکات، بە پشتبەستن بە بڕگەکانی ماددەی (١٣) لە یاسای ژمارە (٤)ی ساڵی ٢٠٢٣، هەموارکردنی سێیەمی یاسای هەڵبژاردن بۆ ئەنجومەنی نوێنەران و ئەنجومەنی پارێزگا و قەزاکانی ژمارە (١٢)ی ساڵی ٢٠٢٠ ٢٠١٨.
• دۆخی کەیس: لە 12/4/2023 دواخراوە